بسمه تعالی

جامعه ما افزون بر دشواری های طبیعی دوران گذار, از جهات بسیار یکی از دشوار ترین دوران حیات تاریخی خویش را طی می کند؛ دورانی که بنیادهای فکری, فرهنگی, حقوقی, سیاسی, اقتصادی و مدنی آن پایه گذاری می شود.

بی تردید حضور فرهیختگان و متخصصان آرمانگرا و متعهد در کانون این تحولات بنیادین, غنیمتی است بزرگ و ارزشمند.                       

حجت الاسلام والمسلمین استاد

.

.

علیرضا اخلاقی

.

.

(حوتقل جاغوری)

رئیس دانشکده فقه و حقوق و عضو هیأت علمی موسسه آموزش عالی خاتم النبیین, یکی از چهره هایی است که به رغم تمام دشواری ها و نابسامانی ها, در اکثر عرصه های علمی/فرهنگی هم چون دانشگاه, حوزهای علمیه, رسانه های دیداری, شنیداری و مطبوعات مکتوب, حضور بسیار موثر و امیدبخش داشته و دارند.

به پاس سال ها خدمات ارجمند ایشان (هم زمان با سفرایشان به جمهوری اسلامی ایران برای شرکت در کنفرانس بین المللی حمایت از غزه) واطلاع از فراز و فرود و سمت و سوی تحولات فرهنگی/ سیاسی افغانستان, جلسه دید و بازدیدی برگزار می گردد.

حضور شما سروران گرامی باعث گرمی هرچه بیشتر این محفل خواهد شد.

زمان:     جمعه 16/12/1387

مکان:   قم, خیابان خاکفرج, کوچه 33, پلاک91.

غدير در آينه دعاي ندبه

..
.

دعاي ندبه دعاي است كه در متن مفاتيح الجنان شيخ عباس قمي آمده است ودعاي است كه منتظران ظهور حضرت حجت بن الحسن مهدي موعود (عج) در هر صبح جمعه بصورت دسته جمعي آنرا زمزمه ميكنند والبته اين دعا مستحب است كه در چهار عيد خوانده شود يعني عيد فطر وعيد قربان وعيد غدير ودر روزجمعه.
متن اين دعا هرچند در كتب معتبر روائي شيعه مانند اصول كافي ووسائل الشيعه ذكر نشده است ودر سلسله سند آن نيز نيامده است كه اين دعا را چه كسي واز كدام امام معصوم (ع) روايت كرده وفقط سيد بن طاووس آنرا در اقبال الاعمال ص295 آورده است وعلامه مجلسي آنرا بحار ج 99 ص 108 آورده واضافه كرده است كه اين دعا از امام زمان (عج) است واما باز ذكر نكرده است كه چه كسي آنرا از امام (عج) مستقيما شنيده است بنا براين اين دعا با يك نگاه اجمالي از نظر سند ضعيف است .
واما مضامين عالي كه در اين دعا وجود دارد باعث جبران ضعف سند گشته واين دعا رادر ميان عامه شيعيان از جايگاه ويژه بر خوردار كرده است و لذا در شهرهاي مذهبي شيعيان زمزمه اين دعا در هر صبح جمعه از گلدسته هاي مساجد بيشمار بگوش ميرسد وعلاوه بر مساجد محافل خصوصي بسيار ديگري نيز وجود دارند كه دعاي ندبه محور اصلي تجمع آنهارا تشكيل ميدهد. بنابراين بررسي محتواي دعاي ندبه به خودي خود حائز اهميت بسيار است كه اين مسئله را به يك فرصت ومجال ديگري ميسپاريم و به صورت خلاصه عرض كنم كه جو غالب ومحوراصلي اين دعا شكوائيه است كه بندگان خداوند از بوجود آمدن انحراف در خط وسير انبياي الهي ومحروم شدن صاحبان اصلي دين و وارثان حقيقي پيامبر گرامي اسلام (ص) از حقوق خدادادي والهي خويش وبه تبع آن محروم شدن جوامع بشري از فيوضات وجودي وبركات الهي اين خلفاي الهي در هر عيد در پيشگاه خداوند دارند. اما در كنار اين محور اصلي به چند مسئله مهم ديگري نيز در اين دعا پرداخته شده است كه يكي از مهمترين اين مسائل بررسي مسئله جانشيني امام علي (ع) بصورت عام و اشاره به واقعه غدير بصورت خاص است و البته بي ترديد فهم درست مسئله غدير بدون توجه به اين حوادث جانبي كه در دعاي ندبه از آنها نام برده شده امكان پذير نيز نميباشد و از اينرو به نظر من در دعاي ندبه به زيبا ترين شكل موجود به مسئله غدير پرداخته شده كه جا دارد كساني كه عقل وفهم شان در مسائل ديني از مابرتر وبالاترند اين مسئله را به نقد وتحليل وارزيابي دقيقتري بگيرند و مارا نيز از فيوضات انديشه ونظر دقيق شان بهره مند سازند.
واما با اجازه از محضر بزرگترها اين جانب به خود اجازه اين جسارت را ميدهم كه در اين عرصه پيشگام شده واين مسئله را به صورت فشرده وگذرا طرح نمايم وازخوانندگان محترم توقع دارم كه هيچ لغزشي را به ديده اغماض ننگرند وبلكه مارا از راهنماييها ونقد هاي ارزشمند شان بهره مند وخوشحال سازند.

مسئله جانشینی امام علی (ع) در دعای ندبه

در دعاي ندبه در مورد جانشيني امام علي )ع( از پيامبر اكرم (ص)چند نكته قبل از مسئله غدير مطرح شده و چند مسئله ديگر بعد از قضيه غديركه اينك يكايك آنهارا بصورت گذرا به خوانش ميگيريم
1 اولين مسئله ذكر آيه تطهير است که آمده است : ((وَ قُلْتَ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرا))( هماناخدا چنين مى‏خواهد كه هر رجس و آلايشى را از شما خانواده (نبوت) ببرد و شما را از هر عيب پاك و منزه گرداند)

سلام دوستان عزيز 

 راستش يكسال واندي است كه وبلاگ فرداي روشن با همان قالب سرمه در خدمت بازديد كنندگان محترم قرار داشت اينك بخاطر پذيرايي بهتر از شما دوستان عزيز مناسب ديديم كه قالب وبلاگ را عوض نماييم اميد وارم قالب جديد مورد پسند شما قرار گرفته باشد بازهم چون اين وبلاگ متعلق به شماست ميتوانيد نظرات خودرا در مورد هرچه بهتر شدن وبلاگ وقالب آن براي ما بيان نماييد مشتاق شنيدن نظرات شما هستيم

بسمه تعالی

 انالله وانا اليه راجعون

 باکمال تأسف وتأثّردرعالم غربت اطلاع یافتیم که مرحوم مغفور حاج عبدالعلی دادی بنده مخلص خدا ومحب اهل بیت (ع) و پدر شهید عبدالحسین اخلاقی که عمر شریفش را به اطاعت خدا و محبت اهل بیت (ع) سپری نمودند؛ بسوی جوار رحمت الهی پر کشیده در کنار قدسیان وکروبیان آشیان برگزیده است. وی که عمرشریفش را در مسیر اطاعت الهی وخط وسیر انبیا و اولیا و صالحان سپری نمودند، حق بزرگی و پدری بر گردن همه ما دارند.و از اینرو همه ما در این مصیبت جانکاه اندوهناکیم. این جانب اصالتا از جانب خودم و نیابتا ازطرف همه اعضای هیئت امنا ومجمع عمومی هیئت محبین اهل بیت (ع) این مصیبت وارده را به همه باز ماندگان آن مرحوم . وبه خصوص برادران عزیزم جناب آقایان عبدالله اخلاقی و محمدآصف اخلاقی وخواهران محترم خانواده های جناب آقای امینی و رفیعی (نوه های آن مرحوم)و حضرات حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای استاد لطفی و جناب آقای استاد مقصودی (برادر زاده های آن مرحوم) و برادر عزیز حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای امینی( داماد مرحوم) تسلیت عرض نموده وازخداوند برزگ مسئلت دارم که روح آن مرحوم را در کنار انبیا و اولیای خودش وبه خصوص پیامبر گرامی اسلام(ص) واهل بیت (ع) پاکش سکنی دهد و برای باز ماندگان آن صبر جمیل و اجر جزیل استدعا دارم 

والسلام علیکم ورحمت الله

عبدالله اخلاقی مدير وبلاگ فرداي روشن

 بسمه تعالی

مطالبی را که پیش رو دارید نوشته محققانه فاضل ارجمند و برادر گران مایه جناب آقای اکبری مالستای می باشد که با توجه به معضلات قومی و گروهی در افغانستان و به مناسبت تجاوز سبوعانه دوسال متوالی یک قوم بیابانگرد و عاری از نزاکتها و مناسبات انسانی به یک عده انسانهای بی دفاع و بی گناه به رشته تحریر در آمده است این جانب بنا به خواست حضرت ایشان این مطالب را برای باز دید علاقه مندان در وبلاگ فردای روشن قرار داده ام و به خاطر سهولت در خواندن مطالب را به بخش های جدا گانه تقسیم نموده ام و خوانندگان عزیزی که تمایل به دیدن منابع نوشته دارند میتوانند به قسمت بخش نشده و به هم پیوسته مقاله در انتها مراجعه نمایند.و امید وارم باعث افزایش معلومات خوانندگان گرامی گردد

والسلام. عبدالله اخلاقی مدیر وبلاگ فردای روشن

معضل کوچی­ها ونگاه فقهی – حقوقی

  اکبری مالستانی

مقدمه

                 پدیده­ کوچی­ها درافغانستان به یک معضل بزرگ سیاسی، اقتصادی واجتماعی تبدیل شده و وحدت ملی و امنیت عمومی را با مخاطره جدی مواجه ساخته است. طی دوسال اخیرعلی رغم رنجها و مصیبت های دیرینه مردم افغانستان وخسارات ناشی از25سال جنگ، تهاجم کوچی­های مسلح که ازآن سوی مرز وارد کشور  می­گردند، مشکلات مردم را چندین برابر افزایش داده است. این گروه صحراگرد و بی رحم، مردم بی­دفاع منطقه را، موردتجاوز وغارتگری قرارداده و باکشتار، آتش زدن خانه های گلین، چراندن مزارع اهالی توسّط مواشی خود و آواره ساختن ساکنان محل، زندگی مردم رابه کلی ازبین برده است. این درحالی است که دولت، نیروهای جامعه­جهانی،نهادهای­بین­المللی ونهادهای­حقوق بشر، این تراژدی خونباررانادیده انگاشته و تماشاگرتجاوزکوچیهای مسلح و نابودی اهالی منطقه می باشند که قرنها دراین سرزمین زندگی کرده وبارها برای دفاع ازاستقلال­آن فداکاری ها نموده اند؛ اما کوچیهاحتی یک روزدرمقاومت مردم افغانستان­علیه اشغالگران حضور نداشته اند.

             بنابراین­بررسی مسأله کوچیها ضروری به نظرمی رسد که اهل اندیشه وقلم ابعاد مختلف قضیه را موردپژوهش قرارداده وراهکارهای مناسب ارائه دهند. این مقاله در نظرداردمسأله کوچیهارا به طورگذرا و فشرده ازنگاه فقهی وحقوقی موردبررسی قراردهد، تازمینه ی باشد برای تحقیقات کامل ترو جامع­تر. زیرا مردم افغانستان مسلمان و نظام آن جمهوری اسلامی است، فقه اسلامی وقانون کشور روابط مردم را تنظیم می کند. ازاینکه در قانون اساسی افغانستان فقه شیعه ­و سنی رسمیت واعتباردارد این قضیه رااز نگاه فقه شیعه وسنی موردمطالعه قرارمی­دهیم ومسؤلیت های قانونی دولت را به بحث می گیریم.         

            اما قبل ازبحث فقهی– حقوقی به بررسی انگیزه­ها وزمینه­های پیدایش­وگسترش کوچی­ها درافغانســـتان می­پردازیم تاریشه­­ی قضیه روشن گردیده آنگاه درترازوی فقه وحقوق قرارگیرد­و نتیجه گیری لازم به عمل آید.

     کلید واژه­ها: کوچی­گری، غصب، تصرّف زمین، پشتونیزم، تابعیّت،حریم، سلاح، فرمان، نسل کشی، کتمان هویّت، قوم گرایی، اسکان.

 پیدایش وگسترش کوچی­ها

           درزبان فارسی واژه­های مختلف مانند؛ ایل، چادرنشین، صحراگرد، کوچرو، بیابان گرد و کوچی برای کوچی­ها به کار می­روند. درافغانستان واژه کوچی رایج است آن هم برای پشتونهای صحراگردکه درسیاه چادرها زندگی می­کنند. دربهاروتابستان به­افغانستان می­آیند­و درفصل خزان­و زمستان به مناطق گرم سیرپاکستان می­روند. کوچی­ها بین افغانستان­و پاکستان برای خودمرز نمی­شناسند و آزادنه تردد می­کنند که­این خود ازعجایب روزگاراست و درهیچ جای دنیا چنین چیزی وجود ندارد. کوچی­گری باانواع مختلف­آن دراغلب کشورها وجودداشته که باگذشت زمان سامان دهی­گردیده، تحت ضوابط­خاص به­مراتع­می­روندو برای­مردم­محل­مشکل­آفرین­نمی­باشند. امادرافغانستان بنابه دلایل قومی و سیاسی که بعداً بیان می شود، کوچی­هاازآغاز تاکنون برای مردم محل مشکل ساز بوده و امروز بزرگ ترین تهدید برای وحدت ملی­و امنیت عمومی به شمار می­آیند.

           کوچی­گری­به این­شکل که­تمام سال­کوچرو­باشد­درگذشته های­دور درافغانستان­رایج نبوده است. طبق­گزارش مؤرخان درقرون اولیه اسلامی­تا قرن پنجم وششم درمنطقه­ی­­خراسان­قدیم که افغانستان جزءآن بوده، کوچی­محض وجودنداشته است. اسطخری درکتاب المسالک والممالک و ابن­حوقلی­درکتاب صورت­الارض­ازوجودکوچی­های خانه بدوش درنیشابورگزارش داده اندولی به کوچی­گری درمناطق هرات، غزنه، بلخ، بامیان­و کابلستان اشاره­ی نکرده­اند. این نشان می­دهدکه­تاقرن هفتم وهشتم اسلامی­کوچی­گری محض که تمام سال کوچروباشددرافغانستان کنونی­وجودنداشته است 1. آنچه ازمنابع تاریخی­بدست می آیدکوچی­هاو درکل­پشتونهادرسه­مرحله­به­سرزمین افغانستان منتقل­گردیده، باحمایت­و هدایت مستقیم دولت­های­مرکزی به­تصرف زمینهای اقوام دیگرمبادرت­ورزیده و به مرورزمان جمعیت ساکن و کوچروپشتونها افزایش یافته است. این سه مرحله­عبارتندازدوره تیموریان، دوره احمدخان ابدالی و دوره سیاه عبدالرحمن.

1 - دوره تیموریان

            محمدصدیق فرهنگ می­نویسد که درعصرشاهرخ میرزاپسرو جانشین­تیمورگورگانی­به قبایل­درانی­اجازه داده و آنانراتشویق نمودکه در نواحی اطراف قندهاراقامت اختیارکنند. همچنین به­منظوراستفاده ازنیروی­کوچی­برای سرکوبی­اقوام­دیگر، پشتونهاراتشویق به مهاجرت درشهرهای­هرات، قندهارو غزنه نمود. ازقرن پانزدهم میلادی قبایل پشتون­دراطراف قندهارجایگزین شدند و قبایل غلجائیان درشمال شهرقندهاردرسمت غزنی­و عشایرمختلف ابدالی درجنوب­و غرب­شهرسکونت اختیار کردند[2]. البته کوچی­هادرآن­وقت­به­صورت محدوددامنه کوههارامورداستفاده قرارمیدادند، برخلاف کوچی­های امروز که مسلحانه حدود هزارو پنجصدکیلومترمسافت­راتاهزاره­جات­طی­می­کنند علاوه برمراتع، زراعت های مردم را نیز بازورتصرف و نابود می­کنند.

 جعل اسنادکوچی ها

            علاوه برفرمانهای­ظالمانه خود­عبدالرحمن، کارگزارانش­به­نام او­فرمان­تقلبی­جعل­می­کردندو­ زمینهای­هزاره ها را به کوچی­هامی­دادند.کاتب دریک­موردگزارش­می­دهد:«ومقارن­این­احوال­محمدنبی­خان­مالستانی­نایب­حاکم مالستان­و میرآدینه­شرحی­ازاموری­که­دوست­محمد­خان­سرپرست­مهاجرین­نسبت­به مردم­هزاره­به­خلاف­دستورالعمل­پادشاهی­ازقوه­به فعل­آورده معروض­پایه سریرسلطنت نمود ... حضرت­والا در روزدوشنبه26ذی­قعده­سنه1315 قمری­به ذریعه­فرمان ازاوبپرسیدو اودرپایان­کارتوسط­ایشک­آقاسی­عبدالقدوس­خان که ازاین­سوال­وجواب­واقف­و­آگاه­نبود، عریضه­نگارپایه سلطنت­شده مکتوبی به خواجه

  غصب زمینها

          آنچه­ازاسنادتاریخی­بدست­می­آیدجریان­تصرف­و­اشغال­زمینهای اقوام­دیگر­بویژه­هزاره­هاازسوی­پشتونهاباحمایت­دولت­مرکزی­و هماهنگی­انگلسی هابه­منظوربرتری­جویی­قومی­و پشتونیزه­کردن­افغانستان­و حذف­وطرداقوام دیگربوده، ماهیت فقهی– حقوقی­این­عمل­غصب به حساب می­آید که بازور و فشارصورت­گرفته­است. عبدالرحمن­و­حاکمان قوم­گرایی­قبل­و بعد­ازاو­درتصرف زمینهای­دیگران­برای­قوم­و­ قبیله­خود هیچگونه­معیارشرعی­وحقوقی­نمی­شناختند، فقط منطق­شان­زورو قتل­عام­بود.­مردم­افغانستان­مسلمان­بوده،مال­وجان­وناموس مسلمان­حرمت­دارد، ولی­این­حاکمان ستمگر­احکام نورانی­وحیات بخش اسلام را نادیده گرفته، حقوق مسلم دیگران­را غصب نموده­اند. غصب­ازنظر اسلام گناه عظیم بوده­و غاصب­مکلف به مسترد نمودن مال غصب شده به مالک اصلی­آن می­باشد. برای­روشن شدن تعریف و حکم­غصب به منابع اهل سنت مراجعه می کنیم.

حل یک شبهه   

    ممکن است گفته شود عبدالرحمن حاکم وسلطان بوده، صلاحیت داشت که به عنوان اقطاع  زمینها را به افرادمورد نظر خود بدهد. براین اساس پشتونها این زمینهارا به عنوان بخشش ازسلطان دریافت نموده وتصرف شان مشروع می­باشد .

            درپاسخ می­توان گفت اولاًعبدالرحمن فاقد شرایط و صفات یک حاکم اسلامی­بود زیراحاکم اسلامی­علیه مسلمانان فتوای­جهاد صادر نمی کند و دست به قتل­عام و نابودی مسلمانان نمی زند، زنان و فرزندان مسلمین را به بردگی­نمی­گیرد. جنایاتی که اومرتکب شد انسان را ازمسلمانی خارج نموده، درصف­جنایت کاران­ومفسدین­فی الارض­قرارمی­دهدکه­باید درمحکمه باصلاحیت محاکمه و به سزای­اعمال خودبرسد. ثانیاًبرفرض اینکه­عبدالرحمن حاکم اسلامی-بوده و صلاحیت بخشیدن زمینهاراداشت که به عنوان اقطاع به­افراد بدهد، بخشیدن زمین ازسوی حاکم اسلامی­منحصربه زمینهای موات و بدون مالک است. تمام فقهای­اسلام ازسنی­و شیعه­اتفاق دارندکه امام وحاکم مسلمین فقط زمینهای موات را که مالک ندارد می تواند به افرادببخشد.

 مسأله کوچی­ها                                           

            درموردکوچی­ها­ که­مشکل­­فعلی­مردم­افغانستان است­و امنیت ملی­رابه خطر­انداخته، می­توان­گفت­اولاً فرمانهای­که­عبدالرحمن به کوچی­هاداده فاقداعتبارشرعی و قانونی­اند بخصوص که برخی­فرمانهاتوسط کارگزاران­اوجعل شده و یک نمونه­آن درصفحات قبل­ارائه­گردید. ثانیاً فرض کنیم که امیرصلاحیت واگذاری­مراتع را به کوچی­های پشتون داشته­است،این­صلاحیت به مراتعی منحصرمی­شودکه مورد نیازاهالی­محل­نبوده­و حریم­قریه­به­حساب­نیاید. عبدالرحمن صدسال­پیش­درآغازقرن بیستم حکومت می کرد، امروز قرن بیست و یکم است. دراین­صدسال شرایط بسیارتفاوت کرده جمعیت ده­هابرابرافزایش­یافته، قریه­ها چندین برابرتوسعه پیدا کرده و نیازمندی­مردم به مراتع بیش ترگردیده است. مراتع کنونی­هزاره جات که حیات اقتصادی مردم­آن به زراعت­و مالداری وابسته است برای­دام­ومواشی­خود آن مردم کفایت نمی­کند. بنابراین هزاره جات فعلی ظرفیت­پذیرش­کوچی­را ندارد­و مراتع­منطقه، حریم قریه به حساب می­آیند که حریم از نگاه فقه­و حقوق اسلامی­تابع ملکیت قریه ها است و تصرف درآن جوازندارد، زیرامردم را به عسروحرج می اندازد. درفقه شیعه وسنی­حریم احترام دارد وحرمت تصرف درآن بدیهی­وقطعی­است.   

مسؤلیت های دولت

            دولت کنونی­افغانستان که با آرای­مردم به­وجودآمده­و ادعای دموکراسی­دارد، درقبال معضل کوچی­ها مسؤلیت های­سنگینی­دارد که درانجام آن کوتاهی­نموده است.

             اولین­چالش که متوجه دولت است این است که هویت ملی کوچی­ها مشخص نیست که اینهاپاکستانی­اند یا افغانستانی؟اگراتباع افغانستان اندچرا به­پاکستا ن می­روندو درآن جاخانه­و زندگی­دارند. واگرپاکستانی­اند چرا بدون مجوزبه افغانستان می­آیند­وعلاوه برتجارت وسیع ،گله های­گوسفندو شتررا باخودمی­آورندو زراعت مردم را ازبین می برندو اقتصاد نیمه بند مردم افغانستان را نابود می­کنند. و نیزنماینده­ی­درپارلمان دارندکه­ازغارتگری­آنها حمایت می­کند.  بی­تفاوتی­دولت دراین زمینه برخلاف قانون­است. دولت­وظیفه داردراجع به مشخص نمودن­تابعیت کوچی­ها اقدام عاجل انجام دهدوگرنه امنیت ملی­آسیب پذیرگردیده، تمام تلاشها بربادخواهد رفت.   

معضل کوچی­ها ونگاه فقهی – حقوقی

  اکبری مالستانی

مقدمه

                 پدیده­ کوچی­ها درافغانستان به یک معضل بزرگ سیاسی، اقتصادی واجتماعی تبدیل شده وحدت ملی و امنیت عمومی را با مخاطره جدی مواجه ساخته است. طی دوسال اخیرعلی رغم رنجها و مصیبت های دیرینه مردم افغانستان وخسارات ناشی از25سال جنگ، تهاجم کوچی­های مسلح که ازآن سوی مرز وارد کشور       می­گردند، مشکلات مردم را چندین برابر افزایش داده است. این گروه صحراگرد و بی رحم، مردم بی­دفاع منطقه را، موردتجاوز وغارتگری قرارداده و باکشتار، آتش زدن خانه های گلین، چراندن مزارع اهالی توسّط مواشی خود و آواره ساختن ساکنان محل، زندگی مردم رابه کلی ازبین برده است. این درحالی است که دولت، نیروهای جامعه­جهانی،نهادهای­بین­المللی­ونهادهای­حقوق بشر، این تراژدی خونباررانادیده انگاشته، تماشاگرتجاوزکوچی­های مسلح و نابودی اهالی منطقه می باشند که قرنها دراین سرزمین زندگی کرده وبارها برای دفاع ازاستقلال­آن فداکاری ها نموده اند؛ اما کوچیهاحتی یک روزدرمقاومت مردم افغانستان­علیه اشغالگران حضور نداشته اند.

             بنابراین­بررسی مسأله کوچیها ضروری به نظرمی رسدکه اهل اندیشه وقلم ابعاد مختلف قضیه موردپژوهش قرارداده وراهکارهای مناسب ارائه دهند. این مقاله در نظرداردمسأله کوچیهارا به طورگذراو فشرده ازنگاه فقهی وحقوقی موردبررسی قراردهد، تازمینه ی باشد برای تحقیقات کامل ترو جامع­تر. زیرامردم افغانستان مسلمان و نظام آن جمهوری اسلامی است، فقه اسلامی وقانون کشور روابط مردم را تنظیم می کند. ازاینکه در قانون اساسی افغانستان فقه شیعه­و سنی رسمیت واعتباردارد این قضیه رااز نگاه فقه شیعه وسنی موردمطالعه قرارمی­دهیم ومسؤلیت های قانونی دولت را به بحث می گیریم.         

            اما قبل ازبحث فقهی–حقوقی به بررسی انگیزه­ها وزمینه­های پیدایش­وگسترش کوچی­ها درافغانســـتان می­پردازیم تاریشه­­ی قضیه روشن گردیده آنگاه درترازوی فقه وحقوق قرارگیرد­و نتیجه گیری لازم به عمل آید.

     کلید واژه­ها: کوچی­گری، غصب، تصرّف زمین، پشتونیزم، تابعیّت،حریم، سلاح، فرمان، نسل کشی، کتمان هویّت، قوم گرایی، اسکان.

     پیدایش وگسترش کوچی­ها

           درزبان فارسی واژه­های مختلف مانند؛ ایل، چادرنشین، صحراگرد، کوچرو، بیابان گردو کوچی برای کوچی­ها به کار می­روند. درافغانستان واژه کوچی رایج است آن هم برای پشتونهای صحراگردکه درسیاه چادرها زندگی می­کنند. دربهاروتابستان به­افغانستان می­آیند­و درفصل خزان­و زمستان به مناطق گرم سیرپاکستان می­روند. کوچی­ها بین افغانستان­و پاکستان برای خودمرز نمی­شناسند و آزادنه تردد می­کنند که­این خود ازعجایب روزگاراست و درهیچ جای دنیا چنین چیزی وجود ندارد. کوچی­گری باانواع مختلف­آن دراغلب کشورها وجودداشته که باگذشت زمان سامان دهی­گردیده، تحت ضوابط­خاص به­مراتع­می­روندو برای­مردم­محل­مشکل­آفرین­نمی­باشند. امادرافغانستان بنابه دلایل قومی و سیاسی که بعداً بیان می شود، کوچی­هاازآغاز تاکنون برای مردم محل مشکل ساز بوده و امروز بزرگ ترین تهدید برای وحدت ملی­و امنیت عمومی به شمار می­آیند.

           کوچی­گری­به این­شکل که­تمام سال­کوچرو­باشد­درگذشته های­دور درافغانستان­رایج نبوده است. طبق­گزارش مؤرخان درقرون اولیه اسلامی­تا قرن پنجم وششم درمنطقه­ی­­خراسان­قدیم که افغانستان جزءآن بوده، کوچی­محض وجودنداشته است. اسطخری درکتاب المسالک والممالک و ابن­حوقلی­درکتاب صورت­الارض­ازوجودکوچی­های خانه بدوش درنیشابورگزارش داده اندولی به کوچی­گری درمناطق هرات، غزنه، بلخ، بامیان­و کابلستان اشاره­ی نکرده­اند. این­نشان می­دهدکه­تاقرن هفتم وهشتم اسلامی­کوچی­گری محض که تمام سال کوچروباشددرافغانستان کنونی­وجودنداشته است[1]. آنچه ازمنابع تاریخی­بدست می­آیدکوچی­هاو درکل­پشتونهادرسه­مرحله­به­سرزمین افغانستان منتقل­گردیده، باحمایت­و هدایت مستقیم دولت­های­مرکزی به­تصرف زمینهای اقوام دیگرمبادرت­ورزیده و به مرورزمان جمعیت ساکن و کوچروپشتونها افزایش یافته است. این سه مرحله­عبارتندازدوره تیموریان، دوره احمدخان ابدالی و دوره سیاه عبدالرحمن.

۱- دوره تیموریان

            محمدصدیق فرهنگ می­نویسد که درعصرشاهرخ میرزاپسرو جانشین­تیمورگورگانی­به قبایل­درانی­اجازه داده و آنانراتشویق نمودکه در نواحی اطراف قندهاراقامت اختیارکنند. همچنین به­منظوراستفاده ازنیروی­کوچی­برای سرکوبی­اقوام­دیگر، پشتونهاراتشویق به مهاجرت درشهرهای­هرات، قندهارو غزنه­نمود. ازقرن پانزدهم میلادی قبایل پشتون­دراطراف قندهارجایگزین شدند و قبایل غلجائیان درشمال شهرقندهاردرسمت غزنی­و عشایرمختلف ابدالی درجنوب­و غرب­شهرسکونت اختیار کردند[2]. البته کوچی­هادرآن­وقت­به­صورت محدوددامنه­ی­­کوههارامورداستفاده قرارمیدادند، برخلاف کوچی­های امروز که مسلحانه حدود هزارو پنجصدکیلومترمسافت­راتاهزاره­جات­طی­می­کنند علاوه برمراتع، زراعت های مردم را نیز بازورتصرف و نابود می­کنند.

 ۲ – دوره احمد شاه ابدالی               

             موج­دوم­هجوم­کوچی­هابه­داخل­افغانستان باانگیزه سیاسی، اقتصادی وقومی درعصراحمدخان ابدالی(1773-1748)نیمه­دوم قرن هیجدهم بوقوع پیوست.احمدشاه درتشویق­و هدایت­کوچی­هابه­منظورتحکیم­وگسترش­حکومت پشتونیزم­درافغانستان­نقش­مهم­داشت.به­تشویق­اوبودکه­کوچیهابه­سمت­غرب،مرکزوشمال­افغانستان­به­تصرف­زمینهای­زراعتی­پرداخته­وحجم­کوچیها­افزایش­یافت. احمدخان ابدالی­به­سران­قبایل­پشتون­که ازهندبریتانیای­می­آمدندزمینهای زیادی­دادو زمینهای­قندهاررامیان­خوانین­و سران­قبایل­تقسیم­نمودو آنان رامکلف­ساخت­که­شش­هزارسربازجنگی برای خدمت نظامی­بدهند. 

         احمدشاه­ازخاندان­سد­وزایی­وجزءافسران­نادرشاه افشاربود. بعدازکشته شدن نادرشاه فوراًخودرا به قندهاررساند وتوسط سران قبایل به­پادشاهی­انتخاب شد. ولی­احمدشاه باسیاست قوم گرایی­و پشتونیزه­کردن­افغانستان، حس برتری جویی و انحصارگرایی­رادرقبایل­پشتون بوجودآوردو زمینهای­اقوام دیگررابه قبایل­پشتون­تقسیم­نمودو به کوچی­هااجازه­دادکه­درقلمروحاکمیت­اومراتع­رامورداستفاده­قراردهند.[3]دوصدوپنجاسال­پیش­چنین­حرکتی­ازقندهارآغازشدو بخش عظیم خراسان قدیم رابه افغانستان تبدیل کرد. افغانستان یعنی­محل­اقامت­قوم­افغان­که درهندوپاکستان­به­پتان­معروف­اندو درافغانستان­به­پشتون­وافغان. درحالیکه این محدوده جغرافیایی، محل اقامت دیرینه اقوام­دیگرمانند: هزاره، تاجیک، ازبک، بلوچ، نورستانی، ایماق، ترکمن وغیره نیزمی­باشد. بنابراین­نامگذاری­این کشوربه­افغانستان ظالمانه­و درجهت کتمان هویت ملی­ملیت های­دیگرصورت گرفته است­که­قرنها­پیش­ازحضور پشتونها دراین سرزمین می­زیسته اند.[4]

      ­     عامل­دیگری­که­ازآن­زمان­تاکنون­پشت­این­قضیه­قرارداشته، استعمارانگلس­است که­درآن­موقع­درهندحضورداشت­و به جهان کشایی­مشغول بود. انگلیسی­هاهرقوم­آواره­و بی­زمین­رامسلح ساخته­علیه­حکومت­های­محلی­و­اقوام­دیگرمی­شورانیدند. ازجمله­آن­اقوام، افغانهای­ساکن دردروازه استراتژیک­خیبربود. پشتونهای­کم­زمین­و مالداراکثرشان­کوچی­بوده وقدرت دفاعی­شان­فقط­چندتاسگ بود. این مردم موفق به دریافت اسلحه مدرن ازانگلیسی­ها شدند­و بعدها همین کوچیهای­مسلح ستون فقرات لشکراحمدشاه ابدالی­راتشکیل­دادند. این­عقیده را افغانستان شناسان خارجی نیز ابرازداشته­اند.[5]

             بدیهی­است­که­یک­گروه­صحراگرد­و مسلح باحمایت­قدرتهای­خارجی­و تشویق­حکومت­مرکزی،­به­سادگی­می­تواند مردم بومی­راکه فاقد اسلحه دفاعی­می­باشند، مغلوب ساخته­سرزمینهای­شان­راتصرف­نماید.­­ازگزارشهای­تاریخی بدست می­آید که نفوذ­و توسعه­حاکمیت پشتونهابردیگران باسیاست­انگلیس­کاملاً هماهنگ­بوده، بعدازمسلح­شدن کوچی­هاوحمایت­انگلیسی­هاازآنها، حضورپشتونهادرافغانستان­افزایش­چشم­گیریافته­است. چنانچه­امروز­نیزهمان بازی ادامه­دارد. نیروهای انگلیس­و کشورهای­دیگرمردم افغانستان­راخلع­سلاح­نموده­ولی­کوچی­هاکه­بااسلحه­سبگ­وسنگین ازمرزهای­جنوبی­وشرقی­کشورتامناطق­مرکزی­را­مورد­تهاجم­قرارداده­اند،اصلاًبه­آنها­توجه­ندارند.درحالیکه­خلع­سلاح وظیفه اصلی­این­نیروهااست. ازاین­سکوت­معنی دارمعلوم می­شودکه­زیرکاسه­نیم کاسه­ی هست­و­دستهای­پیداوپنهان دراین فاجعه دخیل می باشند.

۳ـ دوره سیاه عبدالرحمن

       روندتصرف زمینهای­افغانستان توسط­پشتونهاو­طرداقوام­دیگربافرازو­نشیب­ادامه­داشت،تااینکه موج سوم آن باشدت بی­سابقه­توسط­عبدالرحمن­به­اجرادرآمدواین­پروسه­کامل­گردید.عبدالرحمن­درنیمه­دوم­قرن­نوزدهم ­از(1878)تا(1901)حکومت نمود. اوپادشاه مستبدو خونخواربودکه ازکشتن همنوعان­خود لذت­می­بردو­بانسل­کشی و­قتل­عام­دیگران­حکومت­خودرااستوارساخت. اوتمام مردم افغانستان را به ذلت­و زبونی­کشاند، اماهزاره­هابیشترین مصیبت­رادیدکه­تاامروزنیزادامه­دارد. ازنظرعبدالرحمن­دودلیل­برای­نابودی­هزاره­ها­وجودداشت:­­یکی­شیعه­بودن­که­هزاره هاپیکره­اصلی شیعیان افغانستان راتشکیل­می­دهند. دوم-نژاد­و ملیت که­امیر­اقوام­دیگربخصوص­هزاره هارامانع سلطه جویی­وحکومت­خودمی­پنداشت. بااین­پندارباطل­هزاره­هارا­به­شدت قلع­و قمع نموده­زمینهای­شان­رابه­قبایل­پشتون داد و مناطق­صعب العبورهزاره­جات رابه کوچیهافرمان داد، تامردم به­ستوه­آمده، ازکشورخارج­شوند. 

             جنگهای­خونین­میان­هزاره هاو لشکرعبدالرحمن­رخ­داد.عامل­اصلی­قیام­هزاره­هاظلم­وتجاوزخودامیرو لشکریان اوبود.صدیق­فرهنگ­می­نویسد:عبدالرحمن­پس­ازبه­حکومت­رسیدن،ابتداهزاره­های­شیخ­علی­راسرکوب­نمود وافغانهارادرمحل­آنهاسکونت­داد. عده­ی­ارهزاره­های­شیخ­علی­رابه­ترکستان­و­سایرنقاط کوچ­داد. درسراج­التواریخ­آمده که:«دره­ترمش­و دره وادو و دره­اشرف­و سایرنقاط­و موطن­هزاره­های­شیخ­علی­ازوجودایشان­و­غیره­مردم­تهی گردید...وحضرت والافرمان دادکه ازمردم افاغنه دهنه­غوری­و بغلان درمواضع مذکورجای­بدهند».[6]

             هزاره­جات­تاآن­زمان­مستقل بودو به­دولت­مالیات­نمی­داد­و امورقضایی­اش­طبق­فقه­شیعی­حل­و­فصل­می­شد.وقتی که­عبدالرحمان­تسلط­پیداکردمالیات­سنگین­و­کمرشکن­برمردم­هزاره-که­اغلب­مالداروزراعت­پیشه­بودند­واقتصاد­بسیار­ضعیف­­­­ داشتند، وضع نمودو نمایندگان­او­بازورو­ اجبارازمردم­تحصیل­می­کردند. درامورقضایی­نیزقضات­سنی مذهب را منصوب نمود که فقه­اهل سنت را اجرا می­کردندو این­رفتارقضات­با احساسات­مذهبی­مردم ناسازگار بود.  از سوی­دیگرعبدالقدس­خان­رابه­حکومت­بامیان­منصوب­کردتاسلطه­حکومت­مرکزی­رابه­تمام­هزاره­جات­گسترش­دهد. وقتیکه سپاه امیرداخل هزاره­جات شدند خصوصاً درورزگان که قلب هزاره جات بود، مال­و جان و ناموس مردم را موردتجاوزو تعرض­قراردادند، که­این رفتارضدانسانی لشکرامیر، مردم رامجبوربه­دفاع ازناموس و زندگی­شان نمود. به-عنوان نمونه­صدیق فرهنگ­می­نویسد:گل­بیگم­ملقب­به­شیرین­جان­دختریکی­ازسران هزاره توسط­یک­نفرازافسران امیرعنفاً موردتجاوزقرارگرفت و بانشراین­خبرقیام هزاره­هابه­شکل­عمومی­به­راه­افتاد.[7]غبارداستان­دیگری­را نقل­نموده: دردایزنگی­یک­نفرعسکرسواره­به­خانواده­میریزدانبخش­تجاوزنموددرحالیکه­دایزنگی­و­دایکندی(5000)سربازبه­­دولت داده بودند. ازاین­جهت مردم بدفاع برخاستندوجنگهای­خونین به­عمل­آمد.[8]

     این­جنگهامدت3سال­از1991تا993 طول­کشید. عبدالرحمن­برای­قتل­عام­هزاره­ها­ازرهبران­مذهبی­تسنن­خواست­که علیه هزاره های شیعه فتوای­جهادصادرکنند، اوزمینها، دارای، زنان­و فرزندان­هزاره-راپاداش­آنهاتعیین­کرد که­دراین جنگ شرکت کنند. نیروی­عظیمی-تشکیل شد. حدودسی­تاچهل­هزارفوج­پیاده-نظام،حدودده­هزارسواره­نظام، وقریب صدهزارنیروی­غیرنظامی. اغلب داوطلبان پیوستن به­این­جهادکوچیهای­افغان(پشتون)بودندکه­مدتهاپیش­ازاین­نیزازامیر خواستندتاعلیه­هزاره­هااعلان­جنگ­کند.­درتمام­شهرهاوضعیت­اضطراری­اعلام­شد.­حتی­حکومت­بریتانیاپیشنهادمساعدت جهت اعزام­مستشاران نظامی­برای­عبدالرحمن­کرد.[9]عبدالرحمن­توسط­علمای مذهبی­اهل­سنت­احساسات مذهبی­سنی­هارابه­غلیان­رساندو­ بااین­حیله­بزرگترین­قوای نظامی­راازپنج­سمت­کابل، غزنی،قندهار،هرات­ومزارشریف­به­داخل هزاره جات سوق داد.[10]

            لشکرعبدالرحمن­پس­ازتهاجم در هزاره جات علاوه برکشتارمردان­جنگی­و­غیرجنگی، برزنان­واطفال­نیز­رحم نمی­کردند. زنان­و دختران­جوان­را­موردتعرض­قرارمی­دادند. عده زیادی­ازپسران، دختران­و زنان­­جوان­اسیرگردیده به عنوان­کنیزو­غلام­به­شهرهابه­فروش­رفتند.درپایان­جنگ­خود­عبدالرحمن­پنجادختر­زیبارابرای­تمتع­خودوشهزادگان­انتخاب نمود. پسران جوان میران و بیگ هارا به عنوان­غلام بچه جزءعمله دربارساخت.[11] طبق­سنجش­نماینده­انگلیس­از جولای992 تاجون1994حدود9هزارنفر هزاره به­طورکنیزوغلام دربازارکابل­به­خریدوفروش­رفته اند. دراین­شرایط مرگبارمردم هزاره به مشهدو­کویته مهاجر شدند. بعدازقلع وقمع هزاره های­بی­دفاع، عبدالرحمن12 هزارخانوار درانی و4 هزار خانوارغلجای را به ورزگان کوچ واسکان داد و زمینهای­را که ملک هزاره ها بودبه­آنهابخشید، به طوریکه در ورزگان که مرکزهزاره هابودیک اقلیت کوچک هزاره محروم از زمین باقی­ماند.[12] بدین­ترتیب سیاست نسل کشی هزاره ها توسط عبدالرحمن به اوج وکمال خود رسید و62 درصد مردم هزاره نابودگردید.

   فرمان های ظالمانه عبدالرحمن 

           بعدازتسلط­عبدالرحمن­برهزاره جات، زمینهای هزاره­هارابافرمانهای­ظالمانه خودبه قبایل­پشتون­توزیع­نمود. مناطق سردسیرو صعب العبورمرکزی راچراگاه کوچیها قرارداد که­علاوه برمراتع، مزارع مردم رانیزمی­چرانند، تا این مردم ازگرسنگی بمیرند یا ازکشورگم شوند. کوچی­ها خودسری و تجاوزفراوان می­کردندو شکایت مردم هزاره به حکومت هم شنیده نمی­شد. ازباب نمونه درلعل­و سرجنگل­سگ­کوچی به یک هزاره حمله می­کند، مرد ­هزاره برای دفاع ازخود سنگی به پای سگ می زندو پای سگ می­شکند، کوچی­هاآن هزاره را می­کشند، دعوا به­محکمه­برده می شودحاکم وقت برای مقتول هزاره و پای سگ کوچی­دیه تعیین­می­کند اما هردوبرابرو یکسان. درمورددیگردیه خون هزاره700 روپیه ودیه پای شتر کوچی4000 روپیه تعیین شده است، که­این­گونه­رفتار­بدترازاسراییلی­هااست.[13]

            عبدالرحمن­فرمانهای­در(11)آوریل1894(22)حمل1373صادرنمود.دراین­فرمانهاآمده­بودکه­تمام­چراگاههای هزاره­جات­مصادره­شده­ودیگرهزاره­هاتحت­هیچ­شرایطی­نمی­توانندازاین­زمینهابرای­چرای­رمه­های­خوداستفاده­کنند.[14]این مراتع­درآن زمان دردست رؤسای­کوچی­ها بود. اماآنان نه­تنهاازاین­مراتع برای­پرورش­رمه­های­خوداستفاده­می نمودند، بلکه­زمینهای­زیرکشت هزاره جات را نیزغصب می­کردند. کوچی­هابه­تدریج توانستند زمینهای­قابل کشت بیشتری­را تبدیل­به-مراتع-خودنمایند. این­مناطق­تحت­فرمان امیرشامل­دایزنگی، بهسود، دایکندی، ناهور، مالستان­و جاغوری می­شد.[15]  

           مرحوم­کاتب­یک­مورد­ازفرمانهای­امیرراچنین­گزارش­می­دهد:«روزپنجشنبه19 شوال1311 قمری، اشتهارعام درباب مرغزارهای­هزاره­های­واقعه­درعلاقه­جات هزاره که این­وقت­دواب ومواشی­آن­مردم­خورده­تاازاین­رهگذر زیست­فقرای­هزاره­به­مالداری­می شد، ازحضورانوربه­نام حکام هزاره­جات­چون­سمندرخان­ورزگان­و­ دادمحمدخان حاکم­اشکارآباد و غلام محی­الدین­حاکم­میرآدینه­و مالستان­و محمدرحیم­خان­حاکم­گیزاب­و سیدمحمدخان­حاکم جاغوری­و کهندل­خان­حاکم بهسود­و سیداحمد­خان­حاکم­یکه­ولنگ­و خدابخش­خان­حاکم­بامیان­ومنشی­محمد­یوسف حاکم­کهمرد­و سیغان­و غلام­علی­خان­حاکم­غزنین، اصدارفرمود، انتشارنمودکه: مردم­رعیت­هزاره­رامانع شده قطغن کنند که تمامت چمن ها را ازقلیل­وکثیرخوراکه مواشی­ودواب خود نسازند».[16]

        جعل اسنادکوچی ها

            علاوه برفرمانهای­ظالمانه خود­عبدالرحمن، کارگزارانش­به­نام او­فرمان­تقلبی­جعل­می­کردندو­ زمینهای­هزاره ها را به کوچی­هامی­دادند.کاتب­دریک­موردگزارش­می­دهد:«ومقارن­این­احوال­محمدنبی­خان­مالستانی­نایب­حاکم مالستان­و میرآدینه­شرحی­ازاموری­که­دوست­محمد­خان­سرپرست­مهاجرین­نسبت­به­مردم­هزاره­به­خلاف­دستورالعمل­پادشاهی­ازقوه­به فعل­آورده معروض­پایه­سریرسلطنت نمود ... حضرت­والا در روزدوشنبه26ذی­قعده­سنه1315 قمری­به­ذریعه­فرمان ازاوبپرسیدو اودرپایان­کارتوسط­ایشک­آقاسی­عبدالقدوس­خان که­ازاین­سوال­وجواب­واقف­و­آگاه­نبود، عریضه­نگارپایه سلطنت­شده مکتوبی به خواجه محمد­خان برادرخود فرستاد که­ازنزدایشک­آقاسی­موصوف­جواب­حاصل کند. چنانچه اوبرطبق تمنای­او فرمان نگارداده، سندقوی­به­ُمهرمهرآثارپادشاهی­به­اعتبارمهرخودحاصل­کرده­برای­اوارسال­نمود. واین فرمان­سند­اوشده، پارا ازدایره دستورالعملی­که­حضرت والابدوتفویض کرده بودبیرون­گذاشته، تمامت­مردم­هزاره­را کوچ­داده، اراضی­و عقارایشان­راچنانچه­بیایدتاسنگماشه­جاغوری­و مالستان­و سه­پای­دایزنگی­وتمزان­ودایکندی­به مردم مهاجروناقل­داده­و ازاین، نقصان زیادبه­دولت وتعداد نفوس­رعیت دست داد».[17]

            ازگزارش­فوق بدست می­آیدکه­عمق­جنایت­تا کجابوده­و اسنادکوچی­هادراکثرمناطق­جعلی­است­که­ارزش­حقوقی وقانونی ندارد. این­وظیفه­نهاد های­حقوق بشری­است که به­این­جنایت­هارسیدگی­نموده­و زمینهای­غصب­شده­رابه صاحبان اصلی­اش برگردانند. مرحوم کاتب درگوشه درباربا آینده نگری­و مهارت­خاص­جنایت کاران­جنگی­را با نام ونشان درتاریخ ثبت نموده، تاامروز که عصردموکراسی­ومردم­سالاری­است­رهبران دلسوزهزاره­و حقوقدانان­جامعه ما ازاین­اسناد­زنده و روشن به­نهادهای­حقوق بشری­و سازمان ملل­شکایت­برده، نسل­کشی­و­کتمان­هویت مردم رنج کشیده ومظلوم­هزاره­رابه­گوش­جهانیان­برسانندوفریادحق­طلبی­وعدالت­خواهی­راکه­ازحنجره­سرخ­رهبرشهید­بابه­مزاری­برخاست، زنده نگهدارند. 

            بانگاه به­پیشینه­تاریخی­تصرف زمینهای­هزاره­هاو اقوام­دیگرتوسط­پشتونها، انگیزه­پیدایش­وگسترش­کوچی­ها درافغانستان روشن­گردیده و حال باید­دید ماهیت فقهی– حقوقی این مسأله چیست وچه راهکارهای­وجود­دارد.

        غصب زمینها

          آنچه­ازاسنادتاریخی­بدست­می­آیدجریان­تصرف­و­اشغال­زمینهای­اقوام­دیگر­بویژه­هزاره­هاازسوی­پشتونهاباحمایت­دولت­مرکزی­و هماهنگی­انگلسی­هابه­منظوربرتری­جویی­قومی­و پشتونیزه­کردن­افغانستان­و حذف­وطرداقوام­دیگربوده، ماهیت فقهی– حقوقی­این­عمل­غصب به حساب می­آید که بازور و فشارصورت­گرفته­است. عبدالرحمن­و­حاکمان قوم­گرایی­قبل­و بعد­ازاو­درتصرف­زمینهای­دیگران­برای­قوم­و­ قبیله­خود هیچگونه­معیارشرعی­وحقوقی­نمی­شناختند، فقط منطق­شان­زورو قتل­عام­بود.­مردم­افغانستان­مسلمان­بوده،مال­وجان­وناموس­مسلمان­حرمت­دارد، ولی­این­حاکمان ستمگر­احکام نورانی­وحیات بخش اسلام را نادیده گرفته، حقوق مسلم دیگران­را غصب نموده­اند. غصب­ازنظر اسلام گناه عظیم بوده­و غاصب­مکلف به مسترد نمودن مال غصب شده به مالک اصلی­آن می­باشد. برای­روشن شدن تعریف و حکم­غصب به منابع اهل سنت مراجعه می کنیم.

          درکتاب­البنایه­آمده:الغصب­فی­اللغة­عباره­عن­اخذالشئ­من­الغیرعلی­سبیل­التغلب. وفی­الشریعة­اخذ­مال­متقوم محترم بغیراذن مالک، علی­وجه یزیل یده. ثم ان­کان مع العلم فحکمه المأثم والمغرم.[18]

          غصب درلغت گرفتن مال غیر است ازراه زورو غلبه. درشرع گرفتن مال ارزشمند­و محترم است بدون اجازه مالک به گونه ای­که ازدست مالک خارج شود. اگراین عمل ازروی­آگاهی­باشد، شخص­غاصب­گناهکاربوده­و محکوم به پرداخت غرامت به مالک می باشد. درمغنی­ابن قدامه­آمده: الغصب هوالاستیلاءعلی­مال­غیره­بغیر­حق وهومحرم­بالکتاب­و­السنة والاجماع.اماالکتاب­فقول­الله تعالی:یاایهاالذین­آمنوالاتأکلوااموالکم­بینکم­بالباطل[19]. امالسنة: فروی­جابرعن رسول­الله(ص)فی­خطبة یوم النحران دمائکم­واموالکم حرام­کحرمة یومکم هذا فی­شهرکم هذاو فی بلدکم هذا. رواه مسلم وغیره. واجمع­المسلمون علی­تحریم الغصب فی­الجمله.اذاثبت هذا فمن غصب شیئاًلزمه رده ماکان باقیاًبغیرخلاف لقول رسول الله(ص): علی­الید ما اخذت حتی­تؤدیه.[20]

غصب استیلاوتسلط برمال غیراست بدون حق. وغصب به حکم قرآن و سنت پیامبرو اجماع مسلمین­حرام است. درقرآن آمده: ای­کسانی­که ایمان­آورده اید مال یکدیگربه باطل نخورید.وحضرت­پیامبردریوم النحرفرمود: بدانید که خونهاو مالهای­شما بریکدیگرتان­حرام است­مثل­حرمت امروزدراین ماه ودراین­مکان. مسلمانان­­­­­­­­­نیزبرحرمت غصب اجماع دارند. بنابراین اگرکسی­مالی­را غصب نماید مکلف است­آن را به­صاحب­اصلی­اش برگرداند­تازمانی­که­آن مال باقی­است.­­چون­پیامبراسلام­فرموده­است:هرکسی­مال­دیگری­رابگیردتابه­مالک­آن­مستردنکند­ضامن­ومسؤل­است.

-[1] اسطخری،المسالک والممالک،وابن حوقلی ،صورت الارض،به نقل از مجله سراج ، شماره 5 ص77مقاله محمد نبی متقی

 -[2]محمد صدیق فرهنگ ، افغانستان در پنج قرن اخیر ،تهران ، عرفان ، 1385 ، اول ، ج 1و2 ص73و96 .

-صدیق فرهنگ ، همان ص 140 و 146 و 387 .[3]

--[4] محمد صدیق فرهنگ ، همان ، ص 53

-مجله سراج ، پیشین ، ص 81 .[5]

-فیض محمد کاتب هزاره ، سراج التواریخ ،ج3 ، ص 954 و صدیق فرهنگ ، پیشین ، ص 442 443 [6]

--صدیق فرهنگ ، ص 444 .[7]

- میر غلام محمد غبار ،افغانستان در مسیر تاریخ ، جمهوری ، تهران ، 1384 ، اول ، ص668 .[8]

[9]1-تیمورخانف ، تاریخ ملی هزاره،کویته، تنظیم نسل نوهزاره مغول ،1980،143 به نقل ازدکترسید عسکرموسوی، هزاره های افغانستان ،ترجمه اسدالله شفایی ، اشک ِ، یأس ، قم ، 1387 ، دوم ، ص 171 . 

-صدیق فرهنگ ، پیشین ، ص 445 .[10]

- همان ص 445 .[11]

- هما ن  ص 446 .[12]

- مجله سراج ، شماره 5 ص 88 .[13]

- فیض محمد کتب هزاره ، سراج التواریخ  ، ج 3 ص 855 ، 986 ،  1011 ، 1007 ، 1159 . [14]

- همان ص 1100 . وسید عسکر موسوی ، پیشین ، ص 180 . [15]

- فیض محمد کاتب ، وقایع افغانستان ، ارگان نشراتی سید جمال الدین حسینی ، تهران ، 1372 ، اول ، ج3 ، ص 257 و 258 .  [16]

-کاتب ، وقایع افغانستان ، ج3 ص 425 و432  . به نقل از بصیر احمد دولت آبادی ، هزاره ها ازقتل عام تا احیای هویت ، قم ابتکار دانش ، 1385 ، اول ، ص.215[17]

 - ابن محمودالعنینی، البنایه فی شرح الهدایه ،دارالفکر،بیروت ، 1411 ، دوم ، ج10 ، ص211[18]

- سوره نسا ء آیه 29 . [19]

 - ابن قدامه المغنی ، بیروت ، دارالکتاب العربی ، ج5 ، ص 374 و 375 . [20]

شیوخ عرب کمک ناچیز و بهره برداری بسیار

فقط هفت درصد از اتباع افغانستان

.

.

از ایران اخراج می‏شوند

حمله چگونه صورت گرفت ؟

4 كشته و 9 زخمي بشمول دو نماينده پارلمان

حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان از حادثه تیراندازی که در جریان تجلیل از شانزدهمین سالروز پیروزی مجاهدین رخ داد جان سالم به در برد.
تیراندازی در هنگام اجرای سرود ملی کشور انجام گرفت که باعث پراکنده شدن جمعیت شرکت کننده و نا تمام ماندن این جشن گردید.
تیراندازی همراه با فیر موشک به سوی دروازه ورودی مسجد جامع عیدگاه روبروی جایگاه میهمانان حاضر در مراسم، همراه بود.
به گفته سخنگوی وزارت دفاع به حامد کرزی و سایر مقامات بلند پایه دولتی آسیبی نرسیده است.
جنرال ظاهر عظیمی گفته است که در این حادثه 9 نفر زخمی و 4 نفر کشته شده است.
داود ځاځی نماینده ولایت پکتیا در میان زخمی شدگان می باشد.
فضل الرحمن څمکنی دیگر نماینده ولایت پکتیا و نصیر احمد لطیفی رئیس شورای قزلباشان افغانستان جزو کشته شدگان می باشند.
روسای قوای سه گانه کشور، رهبران جهادی، میهمانان و دیپلمات های خارجی، فرماندهان ناتو و شخصیت های سیاسی و تعداد زیادی ازمردم کشور و خبرنگاران در این مراسم شرکت داشتند.
مراسم تجلیل از 8 ثور شانزدهمین سالروز جشن پیروزی مجاهدین که به طور زنده از تلویزیون ملی کشور نشر می شد، پس از حادثه قطع گردید.
همچنین یکی از سخنگویان طالبان ادعا کرده است که 4 نفر مجهز به واسکت (جلیقه) انفجاری و سلاح را برای برهم زدن مراسم جشن اعزام کرده بودند.
ذبیح الله مجاهد به خبرگزاری فرانسه گفته است که به سوی جایگاه شرکت کنندگان در مراسم راکت شلیک کرده اند.
وی کشته شدن سه تن از نیروهای طالبان در این حادثه را تایید کرد.
علیرغم به عهده گرفتن این حمله از سوی طالبان، سخنگوی حزب اسلامی حکمتیار در تماس با تلویزیون طلوع مسئولیت این حادثه را به عهده گرفته است.
وی گفته است که نیروهای این حزب از چند روز قبل در خانه هایی در تپه بالاحصار کابل جابجا شده بودند. و فیر موشک از این منطقه صورت گرفته است.
اما شاهدان عینی گفته اند که اولین فیر از خرابه های کنار مسجد جامع صورت گرفته است.
حامد کرزی در پیام کوتاه تلویزیونی مردم را به آرامش دعوت کرد از دستگیر شدن تنی چند از مهاجمین توسط نیروهای امنیتی خبر داد. وی این حادثه را منسوب به دشمنان امنیت وترقی ملت افغانستان دانست.
این اولین بار نیست که به حامد کرزی حمله می شود. سال گذشته در تجلیل از بزرگداشت شهادت احمد شاه مسعود نیز به سوی رئیس جمهور تیراندازی صورت گرفته بود.

پيش از گفتار

بسمه تعالي

تقديم به روان پاك شهيدان به خون خفته لبنان وبه خصوص شهيدان مظلوم فاجعه قانا

نوشتاري را كه پيش رو داريد به بهانه حمايت از جهاد ناب حزبالله دربرابر تجاوز سبوعانه اسرائيل در تابستان ۱۳۸۵ نگاشته شده است كه اينك در آستانه دومين سالگرد آن قرار داريم واكنون زمزمه ان است كه اسرائيل در صدد طراحي يك عمليات جديد عليه حزب الله است كه اميد وارم خداوند بزرگ بار ديگر زهر شكست را در كام اسرائيل وحاميان منطقه اي وبين المللي آن وهمچنين مزدوران داخلي فرو ريزد اين نوشتار با هدف تيشه زدن به ريشه هاي فكري و ايدئو لوژيكي اسرائيل و شناساندن انحرافات كلامي و عقيدتي اين رژيم از خط سير پيامبران الهي به رشته تحرير در آمده است و اميد وارم قدمي باشد در راستاي نابودي هرچه سريعتر رژيم منحوس اسرائيل و از خوانندگان محترم تقاضا دارم كه كاستي هاي اين نوشتار را به ديد اغماض ننگرند بلكه آنرا برايم تذكر دهند والسلام عبدالله اخلاقي

چكيده مباحث

اين نوشتار درپي بررسي انحرافات اعتقادي وكلامي يهود ازنگاه قرآن مي باشد البته انحرافات كلامي كه تاثير گذار در عرصه هاي سياسي واجتماعي  بوده ودر مجموع باعث سقوط كامل بني اسرائيل در ورطه هلاكت وبدبختي نيز گشته اند ازاينرو پرسش اصلي اين نوشتار اين است كه از ديد گاه قرآن چه انحرافات كلامي باعث شده است تا بني اسرائيلي كه روزگاري امت بر گزيده خداوند محسوب مي شد اينك تبديل گشته است به يگ ملت رانده شده اي كه جز ظلم و جنايت وخونريزي ارمغاني براي بشريت ندارد ؟ نويسنده اين سطور به دو نحو به اين پرسش پاسخ گفته است يكي پاسخ اجمالي كه درآن نويسنده معتقد است كه علت اصلي سقوط بني اسرائيل طراحي ايده آزادي مطلق انسان در سر نوشت خود واعتقاد به عدم نقش آفريني خداوند در سرنوشت انسان بوده است و طراحي اين ايده نه تنها بني اسرائيل را به ورطه هلاكت كشانيده كه بلكه سنگ بنائي گشته است كه تمدن انسان محور واومانيسم امروزنيز براساس آن پايه ريزي گشته است هرچند انحرافات ديگر كلامي نيز در سرنوشت بني اسرائيل بي تاثير نبوده است  ودر پاسخ تفصيلي نويسنده اين سطور به سه انحراف عمده كلامي يهود اشاره ميكند كه عبارتند از1 جسم انگاري خداوند  2 اعتقاد به تفويض عالم وآزادي مطلق انسان 3 تفسير نادرست از عدل الهي وبا به عبارت بهتر عدم اعتقاد به عدالت راستين خداوند كه اين انحرافات هر كدام تاثيرات زيادي را بر سرنوشت بني اسرائيل وبلكه كل بشر داشته است اما بازهم نويسنده معتقد است كه مهمترين عامل سقوط بني اسرائيل كه باعث رانده شدن بني اسرائيل از رحمت الهي وگرفتاري آنها در ورطه هلاكت گشته است همان اعتقاد به تفويض عالم وانكار نقش الهي در سر نوشت بشر است. اما اسلوب سخن به گونه اي است كه از تكرار مطالب به صورت جدي پرهيز صورت گرفته است لذا تلاش نويسنده براين است كه مطالبي را كه درپاسخ اجمالي بيان نموده است از آوردن آنها در پاسخ تفصيلي  اجتناب نمايد تاموجب ملال خاطر خوانندگان فراهم نيايد ونيز موجبات تضييع اوقات گرانبهاي آنها فراهم نگردد نويسنده اين سطور از هر گونه انتقاد وپيشنهاد براي بهتر شدن مباحث استقبال ميكند

 مقدمه وطرح مسئله

سابقه درخشان وپربار بني اسرائيل بر هيچ محقق فرزانه اي پوشيده نيست  وبي تر ديد اين امت از گذشته هاي كهن تاريخ مهد توحيد ومعدن انبيا واولياي بزرگ الهي بوده است  وبراي تصديق اين مطلب كافي است تا تصور نماييم كه 40 در صد كل انبياي اولو العزم الهي از ميان اين امت بپا خواسته است وبگذريم از اينكه حضرت ابراهيم (ع) نيز جد اعلاي اين امت به حساب مي آيد  واين نيز صد البته علاوه بر خيل عظيم از انبيا واولياي الهي است كه از ميان اين امت به بلنداي عظمت كل تاريخ بشر قد برافراشته اند  وپر واضح است كه اسرائيل امروزي كه دولت غاصب صهيونيزم خودرا نماد وتماميت آن معرفي ميكند هرچند ادعا دارند كه از اعقاب وفرزندان آن بزرگمردان تاريخ به حساب مي آيند اما در منش وروش خود هيچ شباهتي با انبياي گذشته ندارند  واصلا قابل پذيرش نيست كه بگوييم اگر حضرت داوود (ع) وحضرت سليمان (ع) نيز نخست  وزيري ويا  رهبري ستاد ارتش ارسائيل را بر عهده داشت باز هم فجائعي چون قانا وقاناها به دست سربازان ومزدوران اين رژيم سفاك اتفاق مي افتاد . پس اين دستهاي بخون آلوده واين زندگي سراسر جنايت وننگ گواه اين حقيقت است كه اين قوم در يگ ارتداد عظيم تاريخي از گذشته درخشان خويش قرار گرفته است .

ازاينرو طبيعي است كه ناخود آگاه اين پرسش در ذهن هر انساني مطرح شود كه چه عواملي باعث شد كه ازاين امت بر گزيده خدا باز ماندگاني اين چنين تقديم جامعه بشري گردند ويا به عبارت روشنتر چه عواملي باعث شده است كه اين قوم بر گزيده خداوند از فراز قله معرفت وكرامت انساني به پست ترين مرحله زندگي حيواني سقوط نمايد ؟

بي ترديد اين فرايند عظيم تاريحي نميتواند معلول يگ علت ومحصول يگ عامل باشد  بلكه علل وعوامل متعددي دست به دست هم داده اند تااين فرايند تاريخي شكل بگيرد  كه از جمله آنها ميتوان به تهاجمات فرهنگي وسياسي اقوام ديگر وازبين رفتن اسناد ومتون تاريخي اين قوم وتحريف كتب آسماني اينها اشاره نمود  واما پر واضح است كه بررسي همه اين علل وعوامل زمان ومجال بيشتري را براي تحقيق ميطلبد بنا براين آنچه را كه ما در اين نوشتار در پي آن هستيم بررسي همه اين علل وعوامل نيست  بلكه ما به دنبال عوامل معرفت شناسانه  وبه طور خاص انحرافات كلامي وعقيدتي هستيم كه سبب سقوط اين قوم گشته اند  والبته آنهم نه به شيوه پديدار شناسانه وتاريخي بلكه از نگاه قرآن وبه شيوه تحليلي وتفسيري  از اينرو پرسش اصلي اين تحقيق اين است كه  از نظر قرآن چه انحرافات كلامي باعث شد تااين قوم دچار سقوطي اين چنين دهشت ناك گردد ؟

ودر كنار اين پرسش اصلي پرسشهاي فرعي اين تحقيق عبارتند از اينكه :

1 تصور عمومي بني اسرائيل از خداوند چگونه بوده است ؟

2 ديد گاه بني اسرائيل راجع به جبر ويا تفويض چيست؟

3 برداشت بني اسرائيل از عدالت خداوند چيست ؟